Tài khoản 411 theo Thông tư 200/2014/TT-BTC dùng để phản ánh toàn bộ số vốn đầu tư của chủ sở hữu đã thực góp vào doanh nghiệp, bao gồm cả vốn góp ban đầu và phần vốn tăng thêm trong quá trình hoạt động. Đây là tài khoản quan trọng thuộc nhóm vốn chủ sở hữu, phản ánh quy mô tài chính, mức độ cam kết của chủ sở hữu và là cơ sở pháp lý của doanh nghiệp.
Việc hạch toán đúng tài khoản 411 giúp minh bạch cấu trúc vốn, hỗ trợ lập báo cáo tài chính, xác định tỷ lệ sở hữu và nghĩa vụ liên quan đến góp vốn.
Cấu trúc tài khoản 411
Tài khoản 411 có thể mở chi tiết:
- 4111 – Vốn góp của chủ sở hữu
- 4112 – Thặng dư vốn cổ phần
- 4118 – Vốn khác của chủ sở hữu
Tùy loại hình doanh nghiệp (TNHH, cổ phần, DNNN…), kế toán sẽ mở chi tiết phù hợp.
Các nghiệp vụ kế toán thường gặp
- Nhận góp vốn ban đầu bằng tiền mặt:
- Nợ TK 111/112
- Có TK 4111
- Nhận góp vốn bằng tài sản (TSCĐ, hàng hóa…):
- Nợ TK 211/213/152…
- Có TK 4111
- Thặng dư vốn cổ phần khi phát hành cổ phiếu trên mệnh giá:
- Nợ TK 111/112: giá phát hành
- Có TK 4111: mệnh giá
- Có TK 4112: phần thặng dư
- Hoàn trả vốn góp cho cổ đông/nhà đầu tư:
- Nợ TK 4111
- Có TK 111/112
- Điều chỉnh giảm vốn điều lệ do chủ sở hữu rút vốn:
- Nợ TK 4111
- Có TK 421 (nếu lỗ) hoặc 111 (nếu rút vốn thật)
Ví dụ minh họa
Công ty A nhận vốn góp ban đầu 10 tỷ đồng bằng chuyển khoản ngân hàng:
- Nợ TK 112: 10.000.000.000
- Có TK 4111: 10.000.000.000
Công ty phát hành thêm 1.000.000 cổ phiếu mệnh giá 10.000đ/cp, giá bán 12.000đ/cp:
- Nợ TK 112: 12.000.000.000
- Có TK 4111: 10.000.000.000
- Có TK 4112: 2.000.000.000
Trình bày tài khoản 411 trên báo cáo tài chính
Tài khoản 411 được trình bày tại phần Vốn chủ sở hữu trong bảng cân đối kế toán, thể hiện rõ:
- Vốn góp thực tế
- Thặng dư vốn cổ phần
- Các điều chỉnh tăng/giảm vốn điều lệ
Thông tin từ TK 411 rất quan trọng trong đánh giá tiềm lực tài chính và nghĩa vụ giữa các cổ đông.
So sánh tài khoản 411 và tài khoản 421
| Tiêu chí | Tài khoản 411 – Vốn góp chủ sở hữu | Tài khoản 421 – Lợi nhuận chưa phân phối |
|---|---|---|
| Bản chất | Nguồn vốn góp từ chủ sở hữu | Phần lợi nhuận tích lũy từ hoạt động SXKD |
| Tăng/giảm do | Góp vốn, phát hành cổ phiếu, rút vốn | Kết quả kinh doanh, chia cổ tức |
| Trình bày trên BCTC | Nhóm vốn chủ sở hữu | Cũng thuộc vốn chủ sở hữu |
Lưu ý khi sử dụng tài khoản 411
- Vốn góp phải có đủ hồ sơ pháp lý: hợp đồng góp vốn, giấy chứng nhận…
- Ghi nhận đúng thời điểm khi nhận đủ vốn
- Phân biệt rõ vốn góp bằng tiền – hiện vật – quyền tài sản
- Thường xuyên đối chiếu với đăng ký kinh doanh, điều lệ công ty
Kết luận
Tài khoản 411 là tài khoản nền tảng trong kế toán vốn chủ sở hữu, giúp phản ánh trung thực vốn góp, cam kết tài chính của nhà đầu tư và sự phát triển vốn điều lệ doanh nghiệp. Hạch toán chính xác TK 411 là yếu tố bắt buộc để lập báo cáo tài chính, phục vụ kiểm toán và các giao dịch vốn.
DVL cung cấp hệ thống biểu mẫu góp vốn, điều chỉnh vốn điều lệ, công cụ quản lý tỷ lệ sở hữu, lập báo cáo thay đổi vốn chủ sở hữu theo đúng chuẩn Thông tư 200 và phù hợp với các loại hình doanh nghiệp.