Tài khoản 421 theo Thông tư 200/2014/TT-BTC được dùng để phản ánh lợi nhuận sau thuế chưa phân phối của doanh nghiệp trong các kỳ kế toán. Đây là khoản lợi nhuận còn lại sau khi đã nộp thuế thu nhập doanh nghiệp và chưa được phân phối cho các mục đích như trích lập quỹ, chia cổ tức, bổ sung vốn…
Việc ghi nhận và sử dụng đúng TK 421 giúp doanh nghiệp minh bạch hóa kết quả kinh doanh, đảm bảo công bằng giữa các cổ đông, và là căn cứ quan trọng trong các quyết định tài chính chiến lược.
Cấu trúc tài khoản 421
- 4211 – Lợi nhuận chưa phân phối năm trước
- 4212 – Lợi nhuận chưa phân phối năm nay
Sau khi lập BCTC năm, TK 4212 được kết chuyển sang TK 4211 và phục vụ phân phối lợi nhuận.
Các nghiệp vụ kế toán thường gặp
- Kết chuyển lợi nhuận sau thuế từ TK 911:
- Nếu có lãi:
- Nợ TK 911
- Có TK 4212
- Nếu lỗ:
- Nợ TK 4212
- Có TK 911
- Trích lập các quỹ từ lợi nhuận sau thuế:
- Nợ TK 4212
- Có TK 414, 417, 353, 356…
- Chia cổ tức bằng tiền:
- Nợ TK 4212 hoặc 4211
- Có TK 3388 hoặc 111/112
- Bổ sung vốn điều lệ từ lợi nhuận sau thuế:
- Nợ TK 4212
- Có TK 411
- Bù lỗ các năm trước (nếu có):
- Nợ TK 4212
- Có TK 4211
Ví dụ minh họa
Doanh nghiệp A có lãi sau thuế năm 2024 là 2 tỷ đồng:
- Nợ TK 911: 2.000.000.000
- Có TK 4212: 2.000.000.000
HĐQT quyết định:
- Trích 300 triệu cho quỹ phúc lợi:
- Nợ TK 4212: 300.000.000
- Có TK 3532: 300.000.000
- Chia cổ tức 1 tỷ:
- Nợ TK 4212: 1.000.000.000
- Có TK 3388: 1.000.000.000
- Số còn lại giữ lại để tái đầu tư:
- TK 4212 tiếp tục có dư cuối kỳ 700 triệu
Trình bày tài khoản 421 trên báo cáo tài chính
TK 421 nằm trong phần vốn chủ sở hữu, thể hiện lãi/lỗ sau thuế chưa phân phối:
- TK 4211: lợi nhuận năm trước
- TK 4212: lợi nhuận năm hiện tại
Thuyết minh chi tiết:
- Số lãi/lỗ đầu kỳ, biến động trong kỳ, cuối kỳ
- Quyết định phân phối: trích quỹ, chia cổ tức, bổ sung vốn…
So sánh tài khoản 421 và tài khoản 911
| Tiêu chí | Tài khoản 421 – LNST chưa phân phối | Tài khoản 911 – Xác định kết quả kinh doanh |
|---|---|---|
| Mục đích | Ghi nhận lợi nhuận giữ lại qua các năm | Tổng hợp doanh thu, chi phí cuối kỳ |
| Có số dư | Có | Không |
| Gắn với vốn chủ sở hữu | Có | Không |
Lưu ý khi sử dụng tài khoản 421
- Phải có nghị quyết, biên bản phê duyệt khi trích quỹ, chia cổ tức
- Không dùng để ghi nhận lợi nhuận tạm tính hoặc chưa được kiểm toán
- Phân biệt rõ giữa 4211 và 4212 để theo dõi lợi nhuận liên niên độ
- Nếu lỗ, phải bù đắp từ quỹ hoặc lợi nhuận sau thuế năm sau
Kết luận
Tài khoản 421 đóng vai trò trung tâm trong việc quản lý lợi nhuận và vốn chủ sở hữu của doanh nghiệp. Việc hạch toán đúng TK 421 đảm bảo minh bạch tài chính, giúp cổ đông và nhà quản trị ra quyết định đúng đắn trong phân phối lợi nhuận và hoạch định chiến lược phát triển.
DVL cung cấp hệ thống theo dõi TK 421 theo thời gian, công cụ lập phương án phân phối lợi nhuận, mẫu quyết định trích quỹ, chia cổ tức chuẩn theo Thông tư 200 và đáp ứng yêu cầu kiểm toán.