Tài khoản 157 theo Thông tư 200/2014/TT-BTC dùng để phản ánh giá trị hàng hóa, thành phẩm doanh nghiệp đã gửi cho đại lý, chi nhánh hoặc điểm bán chưa xác định tiêu thụ. Đây là tài khoản trung gian giúp tách biệt giữa hàng tồn kho và hàng đã bán, nhằm đảm bảo ghi nhận doanh thu đúng thời điểm. Khi sử dụng đúng tài khoản này, doanh nghiệp sẽ hạn chế được rủi ro sai sót trong báo cáo tài chính và xử lý thuế.
Đối tượng ghi nhận và nguyên tắc sử dụng tài khoản 157
Tài khoản 157 được dùng trong các tình huống:
- Gửi hàng cho đại lý bán đúng giá hưởng hoa hồng
- Gửi hàng đến điểm bán lẻ chưa bán hết
- Gửi hàng đến kho ngoài để bảo quản trước khi tiêu thụ
Nguyên tắc ghi nhận:
- Ghi nhận theo giá vốn (không bao gồm lãi dự kiến)
- Không ghi nhận doanh thu khi hàng chưa xác định là đã bán
- Khi nhận được xác nhận tiêu thụ, ghi giảm tài khoản 157 và ghi nhận giá vốn, doanh thu
- Phải có biên bản xác nhận hàng đã bán từ bên nhận hàng mới đủ điều kiện ghi nhận doanh thu
Các nghiệp vụ hạch toán tài khoản 157
Tài khoản 157 phát sinh trong các tình huống gửi hàng, nhận báo cáo tiêu thụ, điều chuyển lại hoặc kiểm kê thiếu:
- Khi gửi hàng đi:
- Nợ tài khoản 157
- Có tài khoản 155 / 156
- Khi nhận báo cáo đã tiêu thụ từ đại lý:
- Nợ tài khoản 632 (giá vốn hàng đã tiêu thụ)
- Có tài khoản 157
- Đồng thời ghi nhận doanh thu:
- Nợ tài khoản 111 / 112 / 131
- Có tài khoản 511 (doanh thu), 3331 (thuế GTGT đầu ra)
- Khi hàng gửi đi bán bị trả lại:
- Nợ tài khoản 155 / 156
- Có tài khoản 157
- Khi kiểm kê thiếu, mất mát:
- Nợ tài khoản 1381 (bồi thường)
- Nợ tài khoản 811 (tổn thất khác)
- Có tài khoản 157
- Khi điều chuyển nội bộ hàng gửi bán không tiêu thụ:
- Nợ tài khoản 156 (hoặc kho nhận)
- Có tài khoản 157
Trình bày tài khoản 157 trong báo cáo tài chính
Tài khoản 157 được trình bày tại phần hàng tồn kho, phản ánh hàng hóa đang gửi đi chờ tiêu thụ:
- Trình bày tại mục “Hàng gửi đi bán” trong tài sản ngắn hạn
- Bản thuyết minh báo cáo tài chính cần ghi rõ:
- Loại hàng gửi
- Địa điểm gửi
- Số lượng, giá trị
- Thời gian gửi
- Đây là cơ sở để xác định doanh thu dồn tích theo đúng kỳ kế toán và đối chiếu với sổ kho
Lưu ý khi sử dụng tài khoản 157
Để sử dụng đúng và hiệu quả tài khoản 157, kế toán cần tuân thủ:
- Không ghi nhận doanh thu cho đến khi có xác nhận bán hàng hoặc thanh toán từ bên nhận hàng
- Theo dõi chi tiết từng đối tượng nhận hàng, từng lô hàng gửi
- Thường xuyên kiểm kê hàng gửi đi để xác định giá trị tồn thực tế, tránh thất thoát
- Nếu hàng gửi quá lâu không tiêu thụ cần đánh giá lại khả năng thu hồi và trích lập dự phòng giảm giá nếu cần
So sánh tài khoản 157 và tài khoản 156
| Tiêu chí | Tài khoản 157 | Tài khoản 156 |
|---|---|---|
| Mục đích | Ghi nhận hàng gửi đi chưa bán | Ghi nhận hàng hóa trong kho |
| Thời điểm ghi doanh thu | Khi có xác nhận bán từ đại lý | Khi xuất kho bán trực tiếp |
| Trình bày BCTC | Hàng tồn kho – hàng gửi đi bán | Hàng tồn kho – hàng hóa |
| Theo dõi chi tiết | Theo đại lý, địa điểm, hợp đồng | Theo kho, nhóm hàng, mã hàng |
| Rủi ro | Có thể mất kiểm soát nếu không đối chiếu | Rủi ro thấp hơn do kiểm soát nội bộ tốt |
Tình huống thực tế áp dụng tài khoản 157
Giả sử Công ty A chuyên phân phối sản phẩm mỹ phẩm cho các đại lý. Ngày 1/6, công ty gửi 1.000 đơn vị sản phẩm trị giá 50 triệu đồng đến Đại lý B. Ngày 10/6, đại lý B báo đã bán được 700 đơn vị với giá bán 80 triệu đồng (đã bao gồm thuế). Kế toán sẽ:
- Ngày 1/6:
- Nợ tài khoản 157: 50.000.000
- Có tài khoản 156: 50.000.000
- Ngày 10/6 (bán 700 đơn vị, giá vốn 35 triệu, giá bán 80 triệu):
- Nợ tài khoản 632: 35.000.000
- Có tài khoản 157: 35.000.000
- Nợ tài khoản 131: 80.000.000
- Có tài khoản 511: 72.727.273
- Có tài khoản 3331: 7.272.727
Kết luận
Tài khoản 157 là công cụ kế toán giúp kiểm soát hiệu quả hàng hóa đã xuất khỏi kho nhưng chưa đủ điều kiện ghi nhận doanh thu. Việc hạch toán đúng và chi tiết tài khoản 157 đảm bảo tính minh bạch doanh thu, giá vốn, giúp doanh nghiệp đáp ứng yêu cầu kiểm toán và quy định thuế.
DVL cung cấp mẫu sổ theo dõi hàng gửi đi bán, quy trình đối chiếu báo cáo tiêu thụ, phần mềm kiểm kê – cảnh báo tồn gửi lâu ngày và hướng dẫn trích lập dự phòng nếu cần theo Thông tư 200.