Nghị định 181/2025/NĐ-CP ban hành ngày 01/7/2025, hướng dẫn chi tiết thi hành Luật Thuế giá trị gia tăng số 48/2024/QH15 – bộ luật đã thay thế toàn bộ khung pháp lý thuế GTGT trước đây. Nếu bạn đang là kế toán viên, chủ doanh nghiệp, hoặc cần tra cứu các quy định cụ thể về đối tượng không chịu thuế, giá tính thuế, thuế suất hay điều kiện hoàn thuế – đây là văn bản bạn cần nắm. Xem tổng quan về thuế GTGT 2025–2026 để hiểu toàn bộ khung pháp lý.
Nghị định này đã được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 359/2025/NĐ-CP (hiệu lực từ 01/01/2026) và Nghị định 144/2026/NĐ-CP (hiệu lực từ 20/06/2026). Phần cập nhật sửa đổi được tổng hợp riêng ở cuối bài.
NĐ 181/2025 quy định những gì?
Theo Điều 1, phạm vi của nghị định bao gồm 8 nhóm nội dung cốt lõi mà Luật Thuế GTGT 48/2024 giao cho Chính phủ hướng dẫn chi tiết:
Người nộp thuế – gồm cả nhà cung cấp nước ngoài kinh doanh thương mại điện tử, nền tảng số tại Việt Nam. Đây là nhóm mới hoàn toàn so với quy định cũ. Đối tượng không chịu thuế – liệt kê cụ thể 26 nhóm hàng hóa, dịch vụ. Giá tính thuế – quy định riêng cho từng tình huống: bán lẻ, nhập khẩu, kinh doanh bất động sản, xây dựng, lắp đặt, đại lý, khuyến mại. Thời điểm xác định thuế – phân theo từng ngành: viễn thông, điện, nước, bảo hiểm, bất động sản, dầu khí. Thuế suất 0% – điều kiện cụ thể cho xuất khẩu, vận tải quốc tế, hàng không, hàng hải. Phương pháp khấu trừ và phương pháp tính trực tiếp. Điều kiện khấu trừ thuế đầu vào. Hoàn thuế GTGT.
Ba điểm mới đáng chú ý nhất
Thương mại điện tử và nền tảng số
NĐ 181/2025 lần đầu tiên quy định chi tiết về nghĩa vụ thuế GTGT của nhà cung cấp nước ngoài không có cơ sở thường trú tại Việt Nam nhưng cung cấp dịch vụ qua thương mại điện tử, nền tảng số cho người mua Việt Nam (Điều 3). Đây là mảng trước đây chưa có hướng dẫn rõ ràng.
Tổ chức quản lý sàn TMĐT có chức năng thanh toán phải khấu trừ và nộp thay thuế GTGT cho các cá nhân bán hàng trên sàn – thực hiện theo NĐ 117/2025/NĐ-CP.
Giá tính thuế đối với khuyến mại
Điều 6 quy định rõ: hàng hóa, dịch vụ dùng khuyến mại đúng theo quy định Luật Thương mại có giá tính thuế bằng 0. Tuy nhiên nếu không thực hiện đúng thủ tục khuyến mại theo luật, hàng tặng vẫn phải tính thuế như hàng biếu, tặng thông thường. Nhiều doanh nghiệp bỏ qua điểm này và bị truy thu khi thanh tra.
Thời điểm xác định thuế – không còn “tùy ý”
Nghị định quy định cứng thời điểm cho từng ngành. Ví dụ: bất động sản chưa bàn giao nhưng đã thu tiền theo tiến độ thì thời điểm xác định thuế là ngày thu tiền (Điều 16, khoản 5b). Xây dựng, lắp đặt: thời điểm nghiệm thu, bàn giao – không phụ thuộc đã thu tiền hay chưa.
Điều kiện áp dụng thuế suất 0%
Theo Điều 18, hàng hóa xuất khẩu áp dụng thuế suất 0% phải có đủ 3 chứng từ bắt buộc: hợp đồng xuất khẩu (hoặc hợp đồng ủy thác), chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt, và tờ khai hải quan. Thiếu chứng từ thanh toán không tiền mặt là lý do phổ biến nhất khiến doanh nghiệp bị từ chối hoàn thuế 0%.
Các trường hợp không được áp dụng 0% dù có xuất khẩu: chuyển giao công nghệ ra nước ngoài, tái bảo hiểm, cấp tín dụng, chuyển nhượng vốn, xăng dầu bán cho khu phi thuế quan, và một số dịch vụ cung cấp tại Việt Nam cho tổ chức nước ngoài như đào tạo, quảng cáo, khách sạn, hội nghị (Điều 17, khoản 4).
Cập nhật: NĐ 359/2025 và NĐ 144/2026 sửa đổi gì?
Nghị định 359/2025/NĐ-CP (01/01/2026): sửa đổi, bổ sung một số điều của NĐ 181/2025, điều chỉnh chi tiết về nhóm đối tượng không chịu thuế và một số quy định về giá tính thuế.
Nghị định 144/2026/NĐ-CP (20/06/2026): tiếp tục sửa đổi NĐ 181/2025 và NĐ 359/2025. Nội dung đáng chú ý nhất: bổ sung quy định về hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền có kết nối dữ liệu với cơ quan thuế và một số điều chỉnh về ngưỡng doanh thu áp dụng bắt buộc hóa đơn điện tử có mã.
Doanh nghiệp cần áp dụng phiên bản hợp nhất sau khi đã tính đến các sửa đổi này – không chỉ dừng lại ở văn bản gốc NĐ 181/2025.
Câu hỏi thường gặp về NĐ 181/2025
NĐ 181/2025 thay thế văn bản nào?
Thay thế NĐ 209/2013/NĐ-CP và các nghị định sửa đổi liên quan trước đây về hướng dẫn thi hành Luật Thuế GTGT. Cơ sở pháp lý mới là Luật 48/2024/QH15 (hiệu lực từ 01/7/2025).
Hàng hóa nông sản sơ chế có phải chịu thuế GTGT không?
Không, theo khoản 1 Điều 4. Sản phẩm cây trồng, chăn nuôi, thủy sản chưa chế biến hoặc chỉ qua sơ chế thông thường (làm sạch, phơi sấy, bóc vỏ, đông lạnh…) thuộc diện không chịu thuế. Điều kiện: phải do tổ chức, cá nhân tự sản xuất, đánh bắt bán ra.
Chuyển nhượng bất động sản tính thuế GTGT như thế nào?
Theo Điều 8: giá tính thuế = giá bán BĐS (chưa có thuế GTGT) trừ tiền sử dụng đất/thuê đất nộp ngân sách (giá đất được trừ). Nhà đầu tư dự án nhà ở nhiều tầng tính giá đất được trừ theo m² sàn xây dựng không tính diện tích dùng chung.
Khi nào doanh nghiệp phải tính thuế GTGT cho hàng khuyến mại?
Khi chương trình khuyến mại không đăng ký hoặc không đúng quy định Luật Thương mại. Nếu thực hiện đúng thủ tục, hàng tặng kèm có giá tính thuế bằng 0 (Điều 6 khoản 2).
Kết luận
NĐ 181/2025/NĐ-CP là văn bản nền tảng cho việc áp dụng thuế GTGT từ tháng 7/2025 trở đi. Kế toán và doanh nghiệp cần đọc song song với NĐ 359/2025 và NĐ 144/2026 để có phiên bản quy định hiện hành đầy đủ nhất.
Toàn văn nghị định được giữ nguyên bên dưới để tiện tra cứu từng điều khoản cụ thể.
Nếu bạn cần tư vấn về cách áp dụng các quy định này vào hoạt động kê khai thuế thực tế, đội ngũ DVL sẵn sàng hỗ trợ. Xem thêm: Thuế GTGT là gì – Hướng dẫn A–Z | 7 điểm mới Luật Thuế GTGT 2024 | Giảm thuế GTGT 8%.